Onsterfelijk

Hoe lang herinnert men zich mensen nog nadat ze het tijdelijke met het eeuwige hebben verwisseld?
Ik vrees dat de mensen die zeggen: ‘niet heel lang,’ gelijk hebben. Ik lees deze zinnen terug en merk op dat ik schrijf: ‘ik vrees.’ Ben ik daar dan bang voor? Nee toch? Het in de herinnering blijven is toch een exclusief probleem voor de levenden. De doden weten óf van niets, óf ze weten beter.

Maar aangezien ik leef, denk ik over dit soort dingen na. Niet lang, want ik word al snel weer afgeleid door andere zaken, maar even en dan met name wanneer er aanleiding voor is. En aangezien ik een verwoed lezer ben, komen de voorbeelden vrijwel automatisch uit de hoek waar de klappen boeken vallen staan.

Bomans, geliefde schrijver. Beroemd in heel Nederland. Ook als TV artiest. Een van zijn hoogtepunten was het Grand Gala du Disque waar hij eens, in beschonken toestand, Marlene Dittrich (kent u haar nog?) interviewde en opmerkte: ‘had mijn vrouw maar één zo’n been.’ Om maar eens iets te noemen. Bomans stierf in 1971. Zo rond de eeuwwisseling kwam zijn verzameld werk uit. Een jaar later kocht ik de meeste delen daarvan bij de Slegte.

Een uitzondering? Nee. Want waar is het werk van de eens zo gevierde columnist Carmiggelt? Wie leest er nog Bertus Aafjes (huh, wie is dat nu weer?)? Probeer eens een boek van Belcampo te pakken te krijgen? En wie leest nog (om maar eens een paar goede schrijvers te noemen) Teun de Vries, Simon Vestdijk (de man die sneller schreef dan God kon lezen), Böll, Voltaire, Felix Timmermans, Wilhelm Raabe etc.

Ja, zult u zeggen: maar van veel schrijvers is nog behoorlijk veel te krijgen. Denk aan Hermans, Mulisch en Reve. Akkoord, maar hoe lang nog? Worden al die grote namen niet overspoeld door schrijvers en columnisten die zo goed in de markt liggen omdat ze ‘zo lekker makkelijk lezen?’ Sorry Kluun, maar ik kon het even niet laten.

In het herdenkingsboek aan Gerard Reve (Het volle leven, herinneringen aan Gerard Reve, Bezige Bij 2006, waarin prachtige essays over de mens Reve) lees ik dat het lot van elke schrijver is te worden vergeten en misschien te worden herontdekt…of niet.

Om de triestheid van dit betoog en het beroerde herinneringsvermogen van de lezer te onderstrepen vermeld ik hier dat ik bovengenoemd boek onlangs kocht bij de Slegte.

De prijs was één Euro.

Advertenties
Dit bericht werd geplaatst in Kunst en cultuur en getagged met , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

32 reacties op Onsterfelijk

  1. Voetje zegt:

    In de Slegte zijn inderdaad goede boeken te vinden tegen een spotprijs 🙂
    Ik vraag me wel af of je het ooit echt vergeet wat je in een boek hebt gelezen… Je hebt er toch altijd bepaalde herinneringen aan, denk ik dan.

  2. Plato zegt:

    Dat is waar Voetje. Maar eigenlijk is de bewering dat heel goede schrijvers snel worden vergeten. En dat de meeste mensen alleen datgene lezen wat NU wordt aangeboden. Daarbij wordt vaak niet gekeken naar kwaliteit maar naar gemak (het leest makkelijk en ohhh… het is zo spannend). Er wordt maar al te makkelijk voorbij gegaan aan al die goede schrijvers en dichters uit het verleden. Er liggen schatten in de catacomben, maar niemand delft ze op.

  3. Novelle zegt:

    tja……Ik heb “de avonden” wel van Gerard Reve gelezen en dt vond ik zo somber.Hmmmm ik heb vaak in handen gestaan met zijn boeken en toch maar weer terug gezet.Je weet dat ik veel vergeten lezers nog lees maar ik heb nu een leuk italiaans bestsellertje onder ogen en ik denk dat jij zoiets ook wel kan waarderen? Welk boek van Reve zou je me aanraden om toch eens te lezen?

    • Plato zegt:

      Novelle
      Vier wintervertellingen
      De familie Boslowits
      Werther Nieland

      Dat zijn dus de oudste werken. De latere staan me wat tegen door het veelvuldig gebruik van het homo-erotische in zijn verhalen. Maar zou je toch iets uit die latere periode willen lezen dan adviseer ik:

      Het boek van violet en dood (het boek der boeken dat alle andere overbodig zou moeten maken volgens Reve zelf)

      Oud en eenzaam. Een roman uit 1978 waarin stukken voorkomen over zijn ouders. Hier is de nostalgie, de somberheid gemengd met zijn speciale humor zodat zwaar toch licht wordt.

      Heb je zo genoeg?

      • Novelle zegt:

        tja vergeten lezers moet dus vergeten schrijvers zijn….dom van mij door de snelheid van reageren denk ik.
        bedankt voor de leesuggesties ik zal eens kijken wat ik in de bieb vind.

  4. Melody zegt:

    Hmmmmm ik denk na dus ik besta ;-))

    -x-

  5. Plato zegt:

    Graag gedaan Novelle.

  6. Mrs. T. zegt:

    Ha, je weet hoe ik over literatuur denk. Ach, het is toch ook niet per sé belangrijk dat je door de hele wereld herinnerd wordt, maar als je familie en je vrienden maar af en toe met warme gevoelens aan je terugdenken.

  7. Dat komt denk ik omdat het leven niet stilstaat ,maar als een stromende rivier zijn weg verder opwaarts gaat en in die stroom vele namen , niet helemaal vergetend, maar verder achteraan meedrijven.Dat vind ik ook goed zodat nieuwe talenten hun kans krijgen.
    Groetjes Ria

  8. Frans54 zegt:

    Van Bomans en Carmiggelt staat het nodige in mijn boekenkast. Voor het merendeel ook afkomstig van de Slegte, kringloop en 2e hands boekenmarkten/rommelmarkten. Het is een voordelige manier om je boekencollectie uit te breiden maar doet al die schrijvers geen recht.

    Toch gaat het mij te ver om te zeggen dat ze vergeten zijn, dat mensen zo’n kort geheugen hebben voor iemand die overleden is. Ze staan niet meer dagelijks in de belangstelling, komen niet meer geregeld langs in de gedachten. Maar dat is iets anders dan vergeten. Bij de juiste trigger (een logje van Plato, een gesprek over je jeugd) blijkt er meestal nog verbazend veel in de verborgen laatjes in je bovenkamer opgeslagen en op zo’n moment moeiteloos terug te vinden. Ze zijn niet vergeten, alleen door actuelere zaken aan het oog onttrokken.

  9. Willie zegt:

    Overleden dierbaren herinner je je de rest van je leven, die blijven ‘leven’ zolang er nog iemand aan ze denkt.
    Maar zoals o.a. Frans zegt, de grote schrijvers zijn niet vergeten, maar op de achtergrond geraakt, en dat is triest ja.
    Hier ligt een taak voor leraren Nederlands om de jeugd weer enthousiast te krijgen voor de grote schrijvers?
    Waarom vinden de leerlingen de verplichte leeslijst zo vervelend? Slechte leraren of de moderne tijd met al zijn technologische speeltjes?
    Ik moet toch eens langs de Slegte, voordat er niets meer van ze te krijgen is. Jammer dat ik zo langzaam lees, ik kom nooit aan het lezen van boeken toe.

  10. Nathalie zegt:

    Carmiggelt staat zelfs bij mij in de boekenkast, maar lezen doe ik het niet. Ik heb mij ooit gewaagd aan een boek van A. den Doolaard… iets met of zonder een hoefijzer 😉 en daar kan ik nog wel veertig jaar op teren.

  11. Margreet zegt:

    Bij de bieb kun je ze nog wel lenen neem ik aan? Maar dat weet ik niet, ik lees zelf weinig boeken(literatuur/romans) Het maakt mij persoonlijk weinig uit.

  12. hanneke zegt:

    zie het positief: jij hebt toch maar mooi dat boek voor 1 euro!

  13. Aline zegt:

    Tja een aantal van de namen ken ik, maar een heel stel ken ik er ook niet… wellicht mijn leeftijd, ik lees zelf nog wel af en toe een boek… maar merk dat dat minder wordt… je kan tegenwoordig zoveel op het internet lezen en vinden… Maar ik denk wel dat je een punt hebt, er kunnen boeken van deze schrijvers verloren gaan, gewoon omdat ze nergens meer zijn… jammer want woorden zijn erg belangrijk voor ons…

  14. elly zegt:

    Hoi Plato.
    Je bent er weer. Ik vond je bij Margreet.
    Weblog zal nog wel even duren vermoed ik als het niet zo gaat als met al die gestorven schrijvers, want dan gaan we op de andere manier verder zoals jij nu ook doet. Ja, zo is het leven. Daar moeten we het mee doen, maar niet alle verandering is ook verbetering. hè. Toch is er niets dat hetzelfde blijft.

  15. inge zegt:

    hoe lang herinnert men zich mensen nog nadat ze het tijdelijke met het eeuwige hebben verwisseld? vaak langer dan hun liefde duurde, heb ik aan den lijve ondervonden.
    dus.
    #langzat ^^

    boeken voor ’n euro, moet je blij mee zijn, serieus. iets hoeft niet duur te zijn om goed te zijn, daar moeten we ook vanaf. ook gratis kan goed zijn!

    en ehm, duur ’t bijna nait te vragen, maar ga je nog terug naar @webstreepjelog?

    • platoonline zegt:

      Hoi Inge, natuurlijk ga ik terug naar weblog maar dan zonder streepje. Ik denk erover om deze blog ook aan te houden want ik krijg er al een beetje gevoel bij. Misschien anderssoortige stukjes schrijven hier. Daar heb ik ook wel behoefte aan.

  16. smijling zegt:

    heb kort geleden nog max havelaar gelezen best zware inhud wat waren onze voorouders toch nare mensen om een ander volk zo uit te buiten .en nog zon zware jongen gelezen pittege taal .

  17. Maurice zegt:

    ja, echt grote schrijvers worden inderdaad best wel snel vergeten. Ik moet je zeggen dat ik onder de indruk ben van enkele boeken die ik op de havo voor mijn lijst moest lezen. cather in the rye, amerikaans boek , dat mijn leraar engels mij aanraadde las ik 20 keer ofzo. auteur: jd salinger. Die schrijver en dat boek vergeet ik nooit. Want de hoofdpersoon kon ikzelf wel zijn geweest.

    zeg plato, hoe krijgen jullie hier een foto bij de reactie, help me eens..

    • platoonline zegt:

      Die foto heb ik geplaatst op aanwijzing van Melody. Je kan haar het best even vragen, Maurice. Want ik vergeet die dingen heel snel.

      The catcher in the rye heb ik ook gelezen voor mijn boekenlijst. Intrigerend boek inderdaad. Maar het is al lang geleden en heel veel herinner ik me er niet van.

  18. CorryR zegt:

    Ik heb geen nederlandse schrijver/-fster die ik herlees, maar er is 1 boek, dat ik al zó vaak gelezen heb, en iedere keer weer vind ik het prachtig!
    Namelijk “Gösta Berling” van Selma Lagerlöf. Zo herkenbaar die zweedse sfeer. Heerlijk!
    Vond je via Melody. Ga zelf geen schaduwblog beginnen, vind het eerlijk gezegd wel lekker zo’n paar weken verplichte weblog-rust…….

  19. artmus zegt:

    het is gewoon griezelig zo snel als men vergeet.
    Vraag iemand maar eens …weet je nog dat die en die winkel daar en daar gevestigd was?
    die en die???
    nee die ken ik niet.
    Nu is het toevallig zo dat die en die destijds het winkelbeeld in mijn dorp bepaalde.
    en nu?
    niemand weet het nog…alleen hele oude mensen.
    mensen die bijna of net zo oud zijn als ik.
    Al de vergeten schrijvers die jij noemt ben ik nog labg niet vergeten maar als ik vergeten ben wie herinnert zich hen dan nog?

  20. staartje zegt:

    Er komen nieuwe schrijvers en ‘oude GOEDE de moeite waard’ schrijvers BLIJVEN. Plato is toch ook nog steeds bekend?
    Onlangs Sara Burgerhart gelezen en Eline Vere. Die zijn nog steeds zo de moeite waard. Ook Reve is prachtig! En Bertus Aafjes en Carmiggelt en…. en… en……..
    Wees maar niet bang. Kluun wordt over 30 jaar echt niet meer gelezen wat ik je brom

  21. Noelle52 zegt:

    Blijkbaar worden ze toch niet zo snel vergeten, zelf moet ik regelmatig aan Carmiggelt denken als ik weer ergens wat zit te drinken en de verhalen en mensen om mij heen hoor en daarbij weer een verhaal voor mezelf maakt. Nu jij hem hier noemt betekent toch dat hij nog niet vergeten is, actueel is ie niet meer dat geloof ik wel maar veel mensen zullen toch nog steeds zijn onvergetelijke verhalen vergeten, zijn komisch droevige uitdrukking op zijn gezicht voor zich zien en zolang dat gebeurd is iemand nog niet dood.

  22. Noelle52 zegt:

    gebeurt met een t dan 😉

  23. staartje zegt:

    Vlak voor ik met vakantie ging hoorde ik op de radio op de zondag een boeiend verslag over de broers van het Reve. Intrigerend!!!! VPRO? Er werden telkens twee beroemde broers behandeld. Ik ga beide broers zeker lezen! Met de avonden ben ik bezig. Ik heb bewondering voor zijn schrijfstijl. Ik heb er moeite mee om door te lezen. Dat komt doordat het zo somber is. Zo de nadruk op wat er niet is . Daar heb ik moeite mee. Dat had ik 40 jaar geleden al en dat is nu nog zo. Dat is dus gebleven, maar de waardering voor de schrijver, zijn schrijfstijl is toegenomen. Ik wil maar zeggen: deze reportage laat zien, dat er gelukkig nog aandacht is voor schrijvers van vroeger. Onze tijd is turbulent. Er is heel veel informatie. Dat vraagt om keuzes maken. Op mij ligt o.a.Tikkop te wachten. Van Dis is een favoriete schrijver van mij. Ik heb er dus zin in.

  24. platoonline zegt:

    Staart, van Reve zou je eens het boek van violet en dood kunnen lezen. Dat is , in de ogen van Reve altijd het boek geweest dat alle andere boeken verbodig maakt.

    Meer nog dan dat ben ik eigenlijk benieuwd hoe jij de essays van Karel van het Reve beschouwt.
    Ik vind ze prachtig. Maar ook de literatuurgeschiedenis van Rusland heeft hij prachtig beschreven. Daar waar Gerard me doet aarzelen vanwege zijn vaak bedompte onderwerpen en zwaarmoedige pen, grijpt Karel me op luchtige wijze bij de strot en voert me naar daar waar het interessant en mooi is.

  25. HenK zegt:

    Het publiek dat zich serieus met literatuur bezig houdt is in ons land beperkt van omvang. Naar een telling van zo’n 10 jaar geleden gaat het om pakweg 150.000 man oftewel minder dan 1%(!) van de Nederlandse bevolking als je iedereen meetelt. Maar dat zijn dan wel de fanatiekelingen die aankomen met namen als Bay Juyi; Murasaki Shikibu en Pablo Neruda (om er maar eens een paar te noemen die ik niet ken). Een bekende uitgever heeft hier enige jaren geleden op ingehaakt door een reeks van 100 “beste boeken van de wereld” uit te geven waarin je naast het werk van de auteurs van hierboven vooral klassieken tegenkomt als Moby Dick, Anna Karenina, Kaas en De klokkenluider van de Notre Dame. Iets van Raabe zit daar jammer genoeg niet tussen maar, je weet, daar wordt aan gewerkt. Dus, kort en goed, de klassieken zijn, binnen een beperkte, edoch enthousiaste groep, nog steeds volop in leven en het is aan jou, aan mij en nog eens zo’n 149.998 anderen om dat nog lang te laten voortduren.

  26. staart zegt:

    En nu is er Hella Hasse Ik heb veel van haar gelezen. Nu veel aandacht voor haar. Ik wil nu alles van haar lezen.Ze kon zo prachtig beschrijven, de dingen bij de naam noemen. Haar boeken gaven me zoveel wijsheid mee. Het eerste boek, dat ik wil lezen is Een nieuwer testament.

  27. Jeroen zegt:

    Met schrijvers en andere celebs ligt het toch anders dan mensen in je naaste omgeving. Mensen die er echt toe doen vergeten we nooit meer. Daar verandert een overlijden niets aan.

Ja, schrijft u maar.....

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s